شرقمیانه از دیدگاه ترکیه 09/02/2017

روند مذاکرات آستانه و بازتابهای بحران سوریه

شرقمیانه از دیدگاه ترکیه 09/02/2017

 

در مرحله نخست مذاکرات آستانه تنها به آتش بس که شرایط راه حل سیاسی را تشکیل می دهد، اولویت داده شد. مذاکرات صلح سوریه که با ضمانت ترکیه، ایران و روسیه در آستانه پایتخت قزاقستان انجام گرفت، در کل در جو مثبتی به نتیجه رسید. در برنامه این هفته مذاکرات آستانه و بازتابهای بحران سوریه را مورد بررسی قرار خواهیم داد. مذاکرات صلح سوریه که با ضمانت ترکیه، ایران و روسیه در 23 ام ماه جنوری در آستانه آغاز شد، در جو مثبتی در 24 ام همین ماه به پایان رسید. باید گفت که این اجلاس ثمره بیانیه مشترک وزاری خارجه سه کشور ضامن می باشد که در 20 ام دسامبر سال 2016 در مسکو منتشر کردند. مذاکرات آستانه در اصل نشانه ملموس اراده رجب طیب اردوغان رئیس جمهوری ترکیه و ولادیمیرپوتین رئیس دولت روسیه در راستای عادی ساختن روابط دوجانبه می باشد. در خصوص آینده آتش بس و تبدیل به روند سیاسی نیز به اراده و قاطعیت اردوغان و پوتین نیاز می باشد. در حقیقت انتظارات طرفین از مذکرات آستانه زیاد بالا نبود. زیرا هدف اصلی مذاکرات آستانه، پایدار ساختن آتش بس که در 30 ام دسامبر اعلام گردید و تشکیل مکانیزمها برای ادامه این آتش بس با ضمانت سه کشور بود. از آنجائیکه سه کشور ضامن در بحران سوریه با نفوذترین سه کشور می باشند، برای همین شانس مذاکرات آستانه و مذاکرات قبلی در رابطه با آتش بس بیشتر می باشد. در مرحله نخست مذاکرات آستانه، موضوعاتی که حل و فصل آنها سخت می نمود، اصلا مطرح نشد. تنها به آتش بس که شرایط راه حل سیاسی را تشکیل می دهد، اولویت داده شد. سازمانهای تروریستی داعش و النصره در خارج از چهارچوب آتش بس نگاهداشته شدند. با خواست ترکیه، پ ی د – ی پ گ که شاخه سازمان تروریستی پ ک ک در سوریه می باشد، در خارج از روند آستانه جای گرفت. در مذاکرات آستانه، ترکمنان سوریه را جناح سیاسی و نظامی مجلس ترکمن سوریه تمثیل نمود. طرفین در مذاکرات صلح برای سوریه هنوز در آغاز راه می باشند. برای آغاز مراحل آتی باید قبل از هر چیز دستورکار مذاکرات قطعیت بیابد. فقط این دستورکار هنوز حاضر نمی باشد. برای اجرای پرشمول و کنترل آتش بس، از سوی ترکیه، ایران و روسیه یک مکانیزم سه جانبه تشکیل یافت. این مکانیزم از نظر ادامه سالم آتش بس اهمیت فراوانی دارد. قبل از آغاز مذاکرات موضوعات سیاسی در روند بعدی، کارهایی برای انجام وجود دارد. بطوریکه باید تمامی طرفین ضروریات آتش بس را بجای آورده، یاریهای انسانی به غیرنظامیان تحت محاصره رسانده شده و زندانیان سیاسی آزاد گذاشته شوند. کشورهای ضامن باید در روند بعدی سازمانهای تروریستی پ ک ک/ پ ی د/ ی پ گ، داعش و جبهه النصره را از دیگر گروهها جدا بکنند. در اصل این گروههای تروریستی در مذاکرات آستانه وجود نداشتند. متن توافق ترکیه، ایران و روسیه به درخواستهای پ ک ک/ ی پ گ چنان استقلال، فدراسیون دموکراتیک در شمال سوریه اجازه نمی دهد. همه می دانند که ی پ گ شاخه پ ک ک در سوریه می باشد. قریب 90 درصد نیروهای دموکراتیک سوریه را نیز ی پ گ تشکیل می دهد. پرونده ی پ گ در خصوص موارد نقض حقوق بشر بسیار سنگین می باشد. همانطوریکه به یاد دارید، در نتیجه حملات ی پ گ به تل ابیاد در شمال شهر رقه، صدها هزار نفر مجبور به کوچ شدند. برای همین باید پی وای دی – وای پی جی بالفور به شرق فرات عقب نشینی بکنند. جلوگیری از پناه گرفتن در دراز مدت در شرق فرات نیز ضرورت دارد. جامعه بین المللی نیز باید در مقابل جرائم ی پ گ که از ویژگی نقض مفاد قرارداد ژنو و محکمه بین المللی جزا در خصوص حقوق غیرنظامیان برخوردار می باشد، سکوت خود را بشکند. اولویت ترکمنان سوریه در آینده این کشور بدست آوردن یک موقعیت حقوقی می باشد. در قرار دادهای 1921 آنکارا، 1923 لوزان و 1939 ترکیه – فرانسه به ترکمنان سوریه هرگونه موقعیتی داده نشد. این وضعیت با مشاهده  برداشت اقلیت وقت در پایه دینی و اسکان ترکمنان سوریه در داخل مرزهای کشوری  که اکثرا مسلمان می باشد نیز ارتباط دارد. برای همین ترکمنان سوریه در حال حاضر یطور مستقیم صاحب موقعیت حقوقی دیگری نمی باشند. کسب موفقیت در دراز مدت از تمامی گامهایی که در رابطه با ترکمنان سوریه برداشته خواهد شد، به تامین موقعیت حقوقی بستگی دارد. دادن موقعیت " ملت محلی " بعنوان یک حق قانونی به ترکهای تاتار کریمه در اوکراین در سال 2014 از نظر موقعیت حقوقی یک نمونه می باشد. موقعیت حقوقی برای ترکمنان واقعگرایی تامین خواهد کرد. وضعیت موجود ترکمنان در سوریه نیز متاسفانه غیرواقعی و فردی می باشد. تا ادامه این وضعیت، به غیر از ترکیه کس دیگری با ترکمنان علاقه دار نشده و نادیده گرفته خواهند شد. ترکمنان باید قبل از هر چیز موقعیت حقوقی خود را بدست بیاورند. موقیت حقوقی، سند مالکیتی برای سالهای آینده می باشد. خلاصه کلام، مذاکرات آستانه در راه حل بحران سوریه، گامی کوچک ولی موفق بود. فقط گفتن اینکه به راه حل سیاسی بعد از مذاکرات آستانه نزدیک می باشد، غیرممکن است. زیرا سرفصلهای مسئله دار بین طرفین، در خلال مذاکرات سیاسی مطرح خواهد شد.



اخبار مربوطه