Rožaje, divno mjesto na obroncima planine Haila

U serijalu pograma na" Drini ćuprija", govorićemo o Rožajama.

Rožaje, divno mjesto na obroncima planine Haila

" Na Drini ćuprija " Rožaje 37/2017

                                                                           Rožaje

PIŠE : Ibro Mehmedović

Rožaje u znaku broja 13 koji nikada nije bio dobro bešare, i danas služi za nacionalno prebrojavanje stanovnika, koji se mjenjao kao prognoza vremena, a nikada se nije znalo kako je ova mala kasaba dobila ime. Tako je svaki dokon čovjek mogao izmišljati ime i broj stanovnika. Mijenjali su se ovde gospodari od Grčke i Srbije do Rima i Italije. Ovde je svako ko ne voli mir i gradjansku idilu mogao postavljati uslove za neslogu i netrpeljivost naroda.

Zbog toga je rijtko ko mogao nabrojati gospodare. Ipak historijski podaci govore da je Rožaje najviše napredovalo u vrijeme Osmanskog perioda.

Međutim, svaka promjena državnosti imala je svoje posljedice. I jača plemena ili okupatori nametali su svoju vlast po želji većinskog naroda. Mijenjali su samo nacionalnu strukturu a smjenom vlasti i državnih uređenja svakako su  trpjeli ratne patnje i zamjene gospodara.

U tim periodima najlakše je bilo istjerati ili rasjeliti narod koji pripada nacionalnim manjinama Islamske vjeroispovjesti. Naime to se manifestovalo najviše posle takozvanih Balkanskih ratova. Svaki Balkanski rat je imao svoje ciljeve i posljedice. Okupatori ovog okrajka Crne Gore su svoja osvajanja tumačili kao oslobođenja teritorija koja su držala Islamska plemena.

Za promjene državnosti i tada su korišćene forme: Kada oslobodimo planirane teritorije dobiće svako svoje dijelove ratnog plena.

I tada su se te ujdurme zvale koalicije, na nacionalnom principu. Srbi su uvek bili grupe za osvajanje tuđih teritorija pod vođstvom Nemanjića. Stevan Nemanja je stizao i tamo gde ga nikad bilo nije.

Na tim principima je Njegoš kao najveći dušmanin muslimanskog naroda stvarao Crnu Goru na račun cijepanja Sandžaka.

U takvom lavirintu je živeo narod Rožaja nekoliko godina srednjeg veka, nažalost i sada se te posljedice osjećaju. Opet je Rožaje najsiromašnija opština u Crnog Gori. Evo o tome nekoliko podataka. Rožaje je gradić udaljen 10 kilometara od izvorišta rijeke Ibar, koja je potpuno neiskorišćena kao privredni resurs, osim što svojim vodama puni poznato jezero Gazivode. Prošlost i sadašnjost sačinjavaju predivan Mozaik.

Priču o gradiću Rožaju i stanovnicima Rožaja nije lako ispričati. To je kraj kontrasta privlačan za naučnike i za svakog gosta. Opština  Rožaje ima oko 431,58 km kvadratih, odnosno nekoliko km manje jer je u proceduri koja je trajala u nejasnim okolnostima otet dio teritorije opštine Rožaje i predat opštini sa manje stanovnika Berane, gdje ne žive Bošnjaci. Rožaje, dakle, ima 40 hiljada hektara površine iako Rožaje ima 2.800 stanovnika više od Berana.

Inače, Rožaje, kao naselje je kroz vekove imalo sve odlike orijentalne kasabe: Džamije, turbeta, kule, čardake i sokake, što se danas nažalost ne bi moglo vidjeti.

Naime, nova arhitektura Rožaja danas osim dvije džamije, nimalo ne podsjeća na orijentalnu arhitekturu. Osim čuvene kule Ganića skoro i da nema ostalih orijentalnih objekata. Za ovakav odnos prema orijentalnoj arhitekturi vjerovatno se trebaju prvo zapitati lokalne vlasti ovog grada.

 

 

 


Tagovi: Rožaje , Haila

Povezane vijesti