شرق بیلن غرب مفکوره سی آره سیده گی فرق

اوشبو مطلب استاد اردال شیمشَک تامانیدن یازیلگن بیر مقاله دن عبارت

شرق بیلن غرب مفکوره سی آره سیده گی فرق

اتوپیا کلمه سی نی ایلک مراتبه, بیشینچی صنفده, اویی میز نینگ کتابخانه سیده گی بیر کتابده کورگن ایدیم.  بونده ی کتاب لر گه قیزیقیب قالگن لیگیم اوچون پلاتو نینگ "دولت", باکون نینگ "ینگی اتلانتیس" مور نینگ, "اتوپیا" و کمپانیلا نینگ "قویاش اولکه سی" خصوصیده هم تحقیق قیله باشله دیم.

عایله بویوک لریم بونده ی کتاب لرنی اوقیشیمنی تقریباً ممنوع قیلیب قویگن ایدی.  چونکه اوشبو کتاب لرنینگ مینیگ سویه م دن انچه یوقاری ایکن لیگی نی اویله ماقده ایدی لر.  شونینگ اوچون بولسه کیره ک, کتابخانه ده گی بیلیم- خیال کتاب لردن بیری بولگن آلدوکس هوکسلی نینگ "باطور ینگی دنیا" نامیده گی کتابی نی تقریباً یاشیرینچ بیر شکلده اوقیدیم.  البته که عایله بویوک لریم نینگ حقلی ایکن لیگی نی کوردیم.  اوشبو موضوع حقیقت دن هم مینینگ سویه م دن انچه یوقاری ایدی. 

اوشه پیتده توشینه آلمه دیم خودی منه شوو کتاب نی. بیراق لیسه گه باشله گندن کیین اوشبو کتاب نی ینه بیر مرته اوقیدیم.  بو گل ایسه توشیندیم اوشبو کتاب نینگ معنی سی نی. 

وقت نینگ اوتیشی بیلن  بونگه اوخشش کتاب لر نی کوپ اوقی باشله دیم.  شونده ی قیلیب اوشبو گروپ کتاب لر آره سیده اینگ مهم کتاب بولگن قاره اتوپیا یعنی دیستوپیا کتابی نی هم اوقیدیم. 

غرب اتوپیا سی نینگ همه سیده ساووق, قرانگغو و جوده هم یامان بیر دنیا نینگ موجود ایکن لیگی کورینماقده.  دیستوپیا گه کوره, تولید- مصرف, سرمایه ییغیشتیریش میتود لری نینگ آرتیب کیتیشی, تکنالوژیک ینگی لیک لر و انسان لرنینگ باشقه لر گه اهمیت بیرمس لیگی, کیله جک دنیا نی جوده هم یمان بیر وضعیت گه کیلیتیریب قویماقده. 

بیلیم- خیال عالمی نینگ اینگ مهم کیشی لریدن عبارت آلدوس هوکسلی دن باشلب جورج اورویل گه قدر بولگن همه کیشی لرنینگ دیستوپیا و اتوپیاسیده قرانگغو بیر دنیا نینگ موجود ایکن لیگی بیلینگن بیر حقیقت نی تشکیل ایتماقده.  خودی منه شوو اتوپیا گه کوره, تشقریدن هردایم بیر حمله بحث موضوعی.  هجوم بولمه گن پیتده هم البته که بیر حمله اوچون تیارگرلیک موجود.  شوباعث, اوشبو حمله نینگ آلدی نی آلیش اوچون البته که اوز تدبیر لری نی آلیش لری ضروری. 

دون کیشوت دن باشلب روبینسون کروس گه قدر بولگن همه شخصیت لر اوز کنترول لری آستیده بولگن بیر دنیا قوریش نی آرزو ایتگن. 

مثال قیلیب آلگنده, ربینسون کروس اساسچی سی اوزی بولگن ینگی بیر دنیا قوریش نی آرزو ایتیب کیلگن.  البته که اونینگ قوریش نی آرزو ایتگن اتوپیا هم باشقه اتوپیا لر سنگری توتالیتر بیر اتوپیا دن عبارت.  ارال نینگ سیلنگن لیگی هم البته که تشقریدن کیله دیگن هر قنده ی بیر تهدید گه قرشی تدبیر دن عبارت بولسه کیره ک.  مارلو نینگ فاستی اتوپیا سی, اونی یوق ایتیب قویه دیگن بیر دیستوپیا دن عبارت بولدی. گوتا نینگ فاستی هم خودی منه شوو حاکمیت دن عبارت ایدی. 

شرق نینگ اتوپیا سی ایسه غربده گی اتوپیا گه اوخشه میدی.  یعنی اونینگ تیسکری سی.  غرب ده گی قهرمان لر کوپینچه اوز لری نی تشقریده موجود قیلیب کورسه تیش گه حرکت ایترایکن, شرق ده گی لر ایسه عکسینچه اوز لری گه قره ماقده.  شرق ده گی کیشی لر نفس محاسبه سی قیلیب (اوز لری نی اوز لری تنقید قیله دی) موجود حیات نینگ بیر بولگی دن عبارت ایکن لیک لری نی اویله ماقده.  غرب ده گی کیشی (دولت) هردایم اشتباه نینگ تشقریده ایکن لیگی نی اویلب, اوزیدن بولمه گن بیر کیشی نینگ اشتباه قیله دیگن لیگی نی قبول قیلماقده. شوباعث, نفرت جرمی, تبعیض, نژاد پرست لیک, نازیزم, فاشیزم و کمونیزم کبی انسان گه هیچ اهمیت بیرمه گن مفکوره لر نینگ همه سی غرب دن کیلیب چیققن. 

قیسقه قیلیب ایتیلگنده غرب اتوپیا سی یاکه دیستوپیا سی نینگ اساسی نی "اقتدار" و "حاکمیت" تشکیل ایتماقده. 

مقدس اسلام دینیده هم بونده وحشی مفکوره موجود ایمس.  فارابی, ابن رشد و ابن نفس ده اجتماع نینگ دیزاین ایتیلیشی کبی ایریم موضوع لر نینگ موجود بولیشی گه قره مسدن, بیراق, بولر نینگ همه سی انسان لرنینگ اوز لری نی باشقریش لری و نفس لری گه حاکم بولیش کبی معنی لر گه کیلماقده. 

خوب نیمه اوچون مقایسوی بیر شکلده بو قدر بحث ایتدیک؟ غرب نینگ هردایم اوز موجودیتی نی اسره ب قالیش و حاکمیت قوریش مقصدی بیلن دنیا ده قان توکیب کیلگن لیگی کورینماقده.  ینه ده کوپراق بای بولیش و حاکمیت ساحه سینی آرتیریش هدفی نینگ غرب نی ینه بعضی ایش لر قیلیش گه اونده گن لیگی کوزگه تشلنماقده.  اوروپا نینگ شمالی بیلن بالکان لر سونگگی ایککی ییلده تقریباً بیر سلاح و مهمات دیپوسی گه ایله نیب قالگن وضعیتده. 

امریکا قوشمه ایالت لری, دنیا نینگ همه جایی گه کتته اوروش کیمه لری و اوروش طیاره لری نی یوبارماقده.  حاضرگی کونده جاپان دن باشلب اوروپا نینگ شمالی گه قدر دنیا نینگ همه جاییدن باروت هیدی کیلماقده.  اکثریتی بیز نینگ متفق لری میز دن عبارت بولگن اوشبو اولکه لر 60 ییل آلدین اوروش تجربه قیلمه گن دیک اوشبو وضعیت گه عکس العمل کورستمس ایکن, ایریم لری ایسه خودی منه شوو وضعیت نی حمایه له ماقده.  اوشبو وضعیت فقط گینه, خودی منه شوو اولکه لرنینگ اوزی ایمس, بلکه بیز و قالیویرسه دنیا نینگ همه سی اوچون یمان بیر وضعیت. 

مثال قیلیب آلگنده, بالفور اعلامیه سی آرتیدن اورته شرقده قان توکیلماقده.  اورته شرق کبی کیچیک بیر ساحه 100 ییلدن بیری غربی دوست لری میز نینگ رقابت میدانی بولیب کیلماقده. 

کیچیک گینه کورفز منطقه سی نینگ اوزیده هر کون ینگی بیر بحران نینگ بحث موضوعی بولیتگن لیگی کورینماقده.  اوشبو بحران لر دن اینگ کوپ ضرر کورگن تامان ینه بیز بولماقده میز.  اصلی گه قره گنده, فقط گینه کورفز ایمس, بلکه دنیا نینگ قییریده بولیشی گه قرمسدن, هر قنده ی بیر بحران پیدا بولیشی بیز مسلمان لر نی خفه قیلماقده.  بیز امریکا لیک, جاپان لیک, عرب و قیسقه قیلیب ایتگنده برچه انسان لرنینگ همه سی نینگ آدم پیغمبر و هوا دن دنیا گه کیلگن لیگی و همه میز نینگ قرداش ایکن لیگی میز گه ایشانماقده میز. 

بونده ی بیر ایشانچ گه ایگه کیشی لر صفتیده, بیز نینگ اتوپیا گه ایشانیتگن کیشی لر نی قرداش لری میز دن عبارت ایکن لیک لری گه کوندیریشی میز کیره ک. بیز شرق لیک لر و اینیقسه بیز مسلمان لر, غرب لیک لر نی اوشبو خصوصده کوندیره آلمس لیگی میز تقدیرده, دنیا نینگ بیر قان کولی گه ایله نیب قالیشی ممکن. 

بیزنینگ غرب دنیا سی نینگ سیاستچی لری دن بیر التماسی میز بار:

ایچی میزده گی قرانگغو تویغو لرنینگ دنیا گه حاکم بولیشی گه مانع بولیشی میز کیره ک.  بونده ی بولمس لیگی تقدیرده, فقط گینه بیز ایمس, کیله جک نسل لری میز نینگ همه سی اوشبو قرانگغو تویغو لرنینگ ایچیده یوق بولیب کیته دی. 

ایشانینگ که, اوشبو دنیا قیامت گه قدر همه میز اوچون ییترلیک.


لیبل: غرب , شرق , اتوپیا

علاقه لی ینگی لیکلر